WebP, AVIF, JPEG of PNG — wat moet je kiezen?
Het meeste formaatadvies is een tabel met bestandsgroottes. Dat is het minst nuttige deel. De formaten verschillen in wat ze überhaupt kunnen weergeven — en zodra je dat weet, beantwoordt de groottevraag zichzelf.
Lossy of lossless, transparant of niet — dat is de hele keuze
JPEG is lossy en heeft helemaal geen transparantie. Het is gemaakt voor foto’s en is daar nog steeds uitstekend in, maar het kan geen transparante pixel weergeven — dat begrip bestaat niet in het formaat.
PNG is lossless en heeft wél transparantie. Er wordt niets weggegooid, en daarom is het de juiste keuze voor schermafbeeldingen, logo’s, diagrammen en alles met tekst of harde randen — en daarom een slechte keuze voor een foto, waar "niets weggooien" een heel groot bestand betekent.
WebP en AVIF zijn het moderne duo, en zij hebben de afweging opgeheven: beide ondersteunen lossy compressie én transparantie. Die combinatie is echt nieuw. Daarvoor moest een transparante afbeelding lossless worden opgeslagen — vandaar zoveel veel te grote PNG’s op het web.
Dus: foto → een lossy formaat. Vlakke graphic of tekst → lossless, of lossy op hoge kwaliteit. Transparantie nodig → alles behalve JPEG.
De conversie die je nooit moet maken
Transparante PNG naar JPEG. JPEG heeft geen alfakanaal, dus de transparantie moet ergens heen — en elke tool die deze conversie uitvoert plakt je afbeelding stilletjes op een achtergrondkleur die hij zelf koos. Meestal wit, soms zwart. Het resultaat ziet er prima uit op een witte pagina en rampzalig overal elders, en er is geen ongedaan maken: de transparantie is niet verborgen, hij is weg.
Onze converter weigert dat. Heeft je afbeelding transparantie en vraag je JPEG, dan houdt hij een formaat aan dat het kan weergeven en vertelt wat hij deed. Wil je echt een platte afbeelding op een specifieke achtergrond, dan is dat een compositiebeslissing en hoort die in een editor waar jij de kleur kiest.
De andere conversie om twee keer over na te denken is lossy naar lossy: JPEG naar WebP, WebP naar AVIF. Het werkt en is vaak de moeite waard, maar je hercodeert iets dat al gecodeerd was, dus er gaat elke keer wat kwaliteit af. Converteer vanaf het beste origineel dat je hebt, niet vanaf een kopie van een kopie.
Is WebP en AVIF gebruiken al veilig?
Voor het web: ja. WebP werkt in elke browser die mensen echt gebruiken, en dat al jaren. AVIF wordt eveneens door alle huidige grote browsers ondersteund; de praktische kosten zitten in de encodeertijd, niet in compatibiliteit.
Buiten de browser is het minder uniform. Sommige oudere desktopsoftware, een enkele printer en af en toe een uploadformulier verwachten nog JPEG of PNG. Gaat een bestand ergens heen waar jij geen controle over hebt — een drukkerij, een overheidsportaal, een klant die het in iets stokouds opent — stuur dan JPEG of PNG en houd het moderne formaat voor je eigen site.
Een verstandige gewoonte: bewaar je originelen verliesvrij, converteer naar WebP of AVIF om te publiceren, en naar JPEG alleen als de ontvanger het eist.
Veelgestelde vragen
Kan ik WebP of AVIF nu veilig op een website gebruiken?
Ja voor allebei, in elke huidige browser. De resterende voorzichtigheid zit buiten de browser: sommige oudere desktopprogramma's, printers en interne systemen begrijpen nog steeds alleen JPEG en PNG. Gaat de afbeelding een website in, gebruik dan WebP of AVIF; gaat hij naar iemand die hem in een onbekend programma opent, dan is JPEG de veiligere overdracht.
Herstelt een JPEG naar PNG converteren de kwaliteit?
Nee, en dit is de ene conversie die je beter kunt vermijden. Wat een JPEG heeft weggegooid is weg; PNG slaat die beschadigde pixels vervolgens lossless op, met een bestand dat vele malen groter is en geen enkele verbetering. Converteer alleen naar PNG als je transparantie nodig hebt of een lossless master uit een lossless bron.
Vermindert converteren de kwaliteit?
Converteren naar een lossy formaat betekent hercoderen, dus je levert een beetje in — gestuurd door de kwaliteitspreset die je kiest, van 92 tot 68. Tussen lossless formaten lever je niets in. De praktische regel: converteer vanaf je beste origineel, niet vanaf een kopie die al door een lossy codering is gegaan.
Welk formaat is het beste voor een logo of schermafbeelding?
Alles met harde randen en tekst wil een lossless of hoogwaardige codering — PNG is het traditionele antwoord en nog steeds een goed antwoord, en lossless WebP is meestal kleiner bij hetzelfde resultaat. Vermijd hier JPEG: zijn compressie produceert zichtbare randen precies langs de scherpe lijnen waaruit dit soort beelden bestaat.
Kan ik meerdere afbeeldingen tegelijk converteren?
Ja — tot 20 bestanden per taak, elk tot 100 MB, allemaal omgezet naar het formaat dat je kiest. Anders dan de compressor converteert de converter altijd: hij geeft je niet stilletjes het origineel terug omdat het nieuwe bestand groter uitviel, want een converter die weigert te converteren is stuk.